بررسی حادثه ناشی ازچیدمان ناایمن مواداولیه ومحصول درکارگاه وانبار

در بررسی حوادث ناشی ازکار در کا رگاه ها ، با حوادثی برخورد می نماییم که بعضا ً ناشی ازعدم چیدمان صحیح مواداولیه ومحصول کارگاه درمحوطه وداخل کارگاه ویا انبارها می باشند واین امر از جمله عللی است که همواره زمینه سازبروز حوادث زیادی بوده و می باشد که گاهی خسارات جانی و مالی غیرقابل جبرانی را به همراه خواهد داشت به همین دلیل است که توجه به این مهم یعنی چیدمان صحیح و اصولی مواداولیه و محصول کارگاه درمحوطه و داخل کارگاه و انبارها وفق مقررات مربوطه از اهمیت ویژه ایی برخورداراست که ازجمله مواردی که می تواند زمینه بروز حادثه را مهیا نماید این است که چیدمان مواد اولیه و محصول کارگاه به گونه ای باشد که عبور و مرور کارگران و در صورت اقتضا وسایل نقلیه به راحتی ممکن نبوده که همین امر موجبات بروز حوادث را فراهم آورده و یا اینکه سقوط آنها زمینه ساز خسارات جانی و مالی گردد

مقرراتی که در بررسی حوادثی که ناشی از عدم چیدمان ایمن مواد اولیه در کارگاه و انبارها می تواند مستند استنباط کارشناس در ارتباط با مسئولیت کارفرما قرارگیرد یکی ماده 51 آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها می باشد که چنین مقرر می دارد

«ماده 51: مواد اولیه و محصول کارگاه باید طوری در داخل انبارها و یا کارگاه گذارده شود که عبور و مرور کارگران و در صورت اقتضا وسایل نقلیه به راحتی ممکن باشد و ضمناً مواد مزبور باید طوری چیده شود که خطر سقوط و بروز سوانح وجود نداشته باشد.»

وهمچنین با توجه به ویژگی و محل حادثه و علت حادثه ، ماده 17 آیین نامه ایمنی ساختمان کارگاهها نیز می تواند مستند استنباط مسئولیت کارفرما قرار گیرد که چنین مقرر می دارد

«ماده17- چیدمان دستگاه ها و ماشین آلات و قرار دادن اشیاء در یک سالن باید به نحوی باشد که مطابق باکارکرد دستگاه و ماشین بوده و اطراف آنها دارای فضای کافی برای تردد ایمن افراد ، ماشین آلات کارگاهی ، تعمیرات ناشی از خرابی دستگاه و انتقال مواد مصرفی و تولیدی ، میسر گردد.»

لذا همانگونه که مشاهده می گردد درصورتیکه بروز حادثه متأثراز عدم رعایت مفاد مندرج در مواد 51 و 17 آیین نامه های مذکورتشخیص داده شود مواد مذکور می توانند مستند استنباط مسئولیت کارفرما دراین ارتباط قرارگیرند و به عبارت دیگر مثبِتِّ مسئولیت کارفرما در بروز حادثه باشند

اما نکته مهم این است که زمانی مستند استنباط مسئولیت کارفرما قرار گرفتن این مقرره ها جهت تخصیص تمامی مسئولیت به کارفرما می تواند صحیح باشد که کارشناس در فرایند بررسی حادثه مربوطه ، مواجه با علل دیگری نگردد که در ایجاد شرایط نا ایمن حاکم درزمان وقوع حادثه مدخلیتی داشته باشند ونحوه چیدمان نا ایمن مواد اولیه و محصول کارگاه که موجبات بروز حادثه را فراهم آورده است مستقیما ً معطوف به عدم رعایت ماده 51 و یا ماده 17ازآیین نامه های فوق الذکر توسط کارفرما تشخیص داده شود به عبارت دیگر ، کارشناس در فرایند بررسی حادثه این یقین را حاصل نماید که این نحوه چیدمانِ مغایر با مقررات و موازین موضوعه ، ناشی از خط مشی تعیین شده توسط کارفرما بوده و یا اینکه روال نا ایمن چیدمان مواد اولیه و محصول کارگاه در فاصله زمانی صورت گرفته که عدم نظارت کارفرما در اجرای مقررات ایمنی مربوطه قابل استنباط می باشد و یا اینکه سیستم نظارتی کارفرما به گونه ای معیوب و ناقص اِعمال می گردد که اساسا ً در واحد تحت مدیریت او توجهی به رعایت اینگونه مقررات ایمنی نمی شودو اینجاست که می توان تمامی مسئولیت بروز حادثه را که ناشی از عدم رعایت مقررات مربوطه از سوی کارفرما بوده است را متوجه وی ساخت که با این توصیفات به عمل آورده این استنباط نیزحاصل میگردد که اگر ما کارشناسان در زمان بررسی حادثه به این نتیجه رسیدیم که نحوه چیدمان مواد اولیه ومحصول کارگاه در محل های مناسب ونیزهمواره به نحوصحیح و وفق مقررات مربوطه صورت می گرفته است وآموزش های لازم دراین ارتباط نیزداده شده است و نظارت مستمر و دقیق نیز از سوی کارفرما همواره اِعمال گردیده اما حادثه ای رخ داده است که عللی غیر مرتبط با وظایف تعریف شده برای کارفرما در ماده 91 قانون کاردر بروز حادثه مؤثر تشخیص داده می شود که بدیهی است دراینگونه مواقع کارشناس باید در بررسی حادثه با توجه دقیق به مفاد مندرج در مقررات مربوطه و تطبیق شرایط حاکم بر محیط کاری درزمان وقوع حادثه با آنچکه این مقررات برای کارفرما درارتباط با چیدمان مواد اولیه و محصول کارگاه و دستگاهها و ماشین آلات و قراردادن اشیاء در کارگاه مقررداشته ، باید تأثیر پذیری بروز حادثه ازعدم رعایت مقررات مربوطه از سوی کارفرما وعلل دیگری که مرتبط با کارفرما نبوده و خطای دیگر اشخاص آن شرایط را علیرغم داشتن مهارت و آگاهی از اینکه باید چگونه عمل کنند و بی آنکه دچار اضطرار و یا اکراه و اجبار و یاتدلیس بوده باشند و صِرفا ً با اهمال و بی احتیاطی موجبات بروز حادثه را فراهم آ ورده اند مورد ارزیابی قراردهد و به عبارت دیگر تأثیر پذیری بروز حادثه را ازخطای هرکدام از اشخاص چه کارفرما و چه دیگر اشخاصی که خطای آنها با درنظرگرفتن شرایط مندرج در بالا مؤثردر بروزحادثه تشخیص داده شده است مورد ارزیابی و سنجش کارشناسی قراردهد

در خاتمه لازم است که صِرفا ً جهت اطلاع شما خواننده مطلب ، اشاره ای به موادی از آیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی درارتباط با انبار کردن مصالح داشته باشم و بدیهی است که کارشناس در بررسی حوادث در کارگاههای ساختمانی که درارتباط با موضوع انبار نمودن مصالح می باشد با مراجعه به آیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی ودیگر آیین نامه های مرتبط و رویت و مطالعه و دقت نظر درتمامی مواد مرتبط در آیین نامه های مربوطه و باتوجه به وظایف قانونی تعریف شده برای اشخاص مرتبط با پروژه ساختمانی و موضوع حادثه ، حسب مورد یک یا تعدادی از مقررات مربوطه را مستند استنباط مسئولیت اشخاص مرتبط با بروزحادثه قرارخواهد داد

فصل هشتم - انبار کردن مصالح

ماده 292 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: درمواردی که انبارکردن موقت مصالح و نخاله هایساختمانی درمحل عبور و مرور عمومی یا مجاور آناجتناب ناپذیر باشد، اینکار با رعایت دقیق مفاد ماده 11 صورت گیرد.

ماده 293 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: از انبار کردن مصالح ساختمانی در نزدیکی لبه گودبرداری، دهانه چاه یا هرنوع پرتگاه بایدجلوگیری بعمل آید.

ماده 294 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: آجر و سفال نباید با بیش از دو متر ارتفاع انباشته شود و اطراف آن باید با موانع مناسب محصور گردد.

ماده 295 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: از انباشتن مصالحی از قبیل شن، ماسه، خاک و غیره، در کنار تیغه ها باید جلوگیری بعمل آید. هم چنین در صورت انباشتن مصالح مذکور در کنار دیوارها، باید به ترتیبی عمل شود که فشار بیش از حد به دیوار وارد نشود.

ماده 296 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: انبار شن و ماسه و سنگ باید مرتباً مورد بازدید قرار گیرد تا در اثر برداشتن ، موجبات ریزش آنها بر روی کارگران و ایجاد حادثه فراهم نگردد.

ماده 297 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: کیسه های سیمان و گچ و غیره نباید بیش از ده ردیف روی هم چیده شوند، مگرآنکه از اطراف به وسایل مطمئن مهار گردند و در این صورت نیز باید در هر پنج ردیف که روی هم چیده می شوند، یک کیسه از هر طرف عقب نشینی گردد.

ماده 298 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: هنگام برداشتن کیسه ها، هر ردیف افقی باید به طور کامل برداشته شود و سپس از ردیف بعدی شروع گردد.

ماده 299 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: برداشتن مصالح انبار شده باید از بالاترین قسمت شروع گردد.

ماده 300 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: الوارها باید روی چوب های عرضی قرار داده شوند، به طوری که کاملاً روی زمین قرار نگیرند و چنانچه ارتفاع الوارهای انبار شده از یک متر تجاوز نماید، در ارتفاع هر یک متر باید الوارهای عرضی بین ردیف ها قرار داده شود.

ماده 301 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: تیرهای آهن باید با ارتفاع کم طوری روی هم انباشته شوند که امکان غلطیدن آنها نباشد.

ماده 302 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی :ورق های فلزی باید به طور افقی روی هم انباشته شده و ارتفاع آن از یک متر تجاوز ننماید.

ماده 303 ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: هنگام انبار نمودن لوله های فلزی، باید طرفین آنها با موانع مناسب مهار گردد تا از غلطیدن آنها و ایجاد حادثه پیشگیری بعمل آید.

*************************************************************

بدیهی است که هر گونه مطلبی که در آن نظریه کارشناسی ابراز شده باشد نظریه کارشناسی اینجانب می باشد و نظریه دیگرکارشناسان می تواند با نطریه کارشناسی اینجانب متفاوت باشد

غلامرضا بخارایی

کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار

ارزیاب خسارت بیمه ای در رشته بیمه مسئولیت مدنی حرفه ای

آدرس وب سایت http://masouliat.ir/

آدرس وبلاگ http://bokharaei.blog.ir/

آدرس وبلاگ http://bokharaei.persianblog.ir/

آدرس وبلاگ http://bokharaei.blogfa.com/

************************************************

آدرس کانال تلگرام https://telegram.me/bokharaey

انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است

*****************************************************************