مطلب شماره 40: حادثه برای کارگر درغذاخوری کارگاه که به پیمان داده شده است

سؤال شماره 24 :

من مدیر عامل یک شرکت می باشم که یکی از کارگران شرکت پس از صَرف غذا ،هنگام خروج از سالن غذاخوری که به پیمانکار داده شده است به علت لغزنده بودن کف سالن غذاخوری تعادل خود را از دست داده وسقوط می نماید لغزنده بودن کف سالن غذاخوری به این علت بوده که پیمانکارمربوطه بعضا ًقبل ازاینکه کارگران محل غذا خوری را ترک کنند نسبت به نظافت کف کارگاه اقدام می نموده است با توجه به اینکه سالن غذا خوری را کُلا ً به پیمان داده ام از نظر شما در این حادثه مسؤلیتی دارم

پاسخ :

برای ارایه یک پاسخ کارشناسی به سؤال شما باید نگاهی به چندین مواد از قانون کاروآیین نامه های مرتبط داشته باشیم

الف : با استناده به ماده 4 قانون کار که مقرر می دارد

ماده 4 «کارگاه محلی است که کارگر به درخواست کارفرما یا نماینده او در آنجا کار می کند ، از قبیل موسسات صنعتی ، کشاورزی، معدنی ، ساختمانی ، ترابری ، مسافربری ، خدماتی ، تجاری ، تولیدی ، اماکن عمومی و امثال آنها . کلیه تاسیساتی که به اقتضای کار متعلق به کارگاه اند ، از قبیل نمازخانه ، ناهارخوری ، تعاونیها ، شیرخوارگاه ، مهدکودک ، درمانگاه ، حمام ، آموزشگاه حرفه ای ، قرائت خانه ، کلاسهای سواد آموزی و سایر مراکز آموزشی و اماکن مربوط به شورا و انجمن اسلامی و بسیج کارگران ، ورزشگاه و وسایل ایاب و ذهاب و نظایر آنها جزء کارگاه می باشند .»

بنابراین همانگونه که در ماده قانونی بالا ملاحظه می گردد ناهار خوری ویا غذاخوری از مصادیق کارگاه تلقی شده است بنابراین وقتیکه قانونگذار مقرراتی را برای کارگاه مقرر و تعریف می نماید درصورتیکه محل غذاخوری دارای شرایطی نا ایمنی باشد که با اجرای مقررات مربوط به ایجاد محیط ایمن کار تبدیل به محیط به دور از خطر می گردد لذا اجرای مقررات مذکور نیز در محل غذا خوری الزامی خواهد بود حالا ببینیم که مقررات مربوطه دراینخصوص چه می باشد

ب : با استناد به ماده 5 آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها که چنین مقرر می دارد

«ماده 5: کف عمارات کارگاه باید هموار و بدون حفره بوده و به نحوی مناسب مفروش شود که قابل شستشو باشد و تولید گرد و غبار نکند و موجب لغزیدن کارگران نگردد.»

وبا استناد به ماده 18 آیین نامه ایمنی ساختمان کارگاهها که مقرر می دارد

«ماده 18 -کف کارگاه، اتاقها و پیاده روها در قسمتهای عبور کارگران و حمل و نقل مواد باید دارای ویژگیهای زیرباشد:

الف: صاف، هموار و عاری از هرگونه برآمدگی و یا فرورفتگی باشد .

ب: از مصالحی ساخته یا اندود شود که مانع از هرگونه لغزندگی و ایجاد گرد و غبار گردد.»

بنابراین نتیجه می گیریم که محل غذا خوری که طبق ماده 4 قانون کار ، کارگاه تلقی شده بنابراین با استناد به مقررات مذکور نباید در زمانی که کارگران در داخل غذا خوری تردد می کنند دارای کفی لغزنده باشد

ج : اکنون به این مقوله بپردازیم که مسئولیت اینکه کف محل غذا خوری مذکور که شما به پیمان داده اید و به علت عدم رعایت مقررات مربوطه هنگامی که کارگران در محل مذکور تردد می نموده اند لغزنده بوده وموجب حادثه شده است متوجه کدام شخص و یا اشخاص بوده است

با استناد به ماده 4 آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری که مقرر می دارد

«ماده4ـ پیمانکاران اصلی و فرعی مکلفند کلیه قوانین و مقررات، آئین نامه ها و دستورالعمل های حفاظت فنی و بهداشتی کار را در طول عملیات پیمان رعایت نمایند.»

بنابراین این پیمانکار بوده که باید درطول عملیات پیمان مقررات ایمنی مربوطه را در محل غذا خوری رعایت می نموده است تا موجبات بروز حادثه فراهم نمی آمد

اما نکته حایز اهمیت در مورد شما که کارفرما و به عبارتی پیمان دهنده بوده اید این است که با استناد به ماده 9 آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری که چنین مقرر می دارد

«ماده9ـ کارفرما مکلف است با توجه به قوانین و آئین نامه های موجود و مفاد قرارداد فی مابین، بر عملکرد ایمنی کلیه پیمانکاران خود نظارت نماید.»

لذا مقرره مذکور می تواند مستند استنباط بعضی از کارشناسان ذیصلاح در مسئول دانستن شما در حادثه مذکور باشد و به عبارت دیگر مستند استنباط کارشناس مبنی بر عدم نظارت شما در اجرای مقررات مربوطه از سوی پیمانکار طرف قرار داد شما باشد

درخاتمه روی سخنم با همکاران محترم خودم در فرایند بررسی اینگونه حوادث می باشد

آنچکه در مسئول شناخته شدن پیمان دهنده توسط کارشناس حایز اهمیت است این است که به این نکته مهم باید توجه شود که این نحوه نا ایمن نظافت کف محل غذا خوری چه مدت بوده که تداوم داشته آیا اولین بار بوده و یا اینکه به آن میزان که بتوان عدم نظارت کارفرما(در اینجا یعنی مقاطعه دهنده ) را به عبارت دیگر عدم توجه کارفرما را به وظایف تعریف شده در قانون برای وی استنباط نمودو این نکته بسیار مهمی می باشد زیرا ممکن است این عملیات نظافت همواره درزمانی صورت می گرفته که پس از اتمام صَرف عذا توسط کارگران بوده وکارفرما (مقاطعه دهنده)از این موضوع که کارگران او در معرض سُرخوردگی نیستند اطمینان حاصل نموده و این پیمانکار بوده که بنا به دلایلی تغییر رویه داده و بی آنکه زمان و فرصتی که عمل نظارت برای کارفرما(مقاطعه دهنده) امکان پذیر بوده باشد به نحوناایمن یعنی زمانی که کارگران در سالن غذا خوری تردد داشته اند اقدام به نظافت نموده است که موجبات بروز حادثه را فراهم آورده است بنابراین در بررسی حادثه تمامی این نکات ریز و مهم ونیز دیگر نکات مهم که در فرایند بررسی حادثه کارشناس با آن مواجه خواهدشد باید مورد توجه بوده تا بتوان به یک نتیجه و استنباط کارشناسی درستی در راستای احراز میزان تأثیر پذیری بروز حادثه ازخطای اشخاص رسید

در اینجا لازم به ذکر است که با استناد به ماده 5 آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری که مقرر می دارد

«ماده 5 ـ کلیه مسئولیت ها و تعهدات طرفین پیمان در مورد ایمنی باید صراحتاً در متن قرارداد لحاظ گردد.»

لذا در فرایند بررسی حادثه نیز باید به مفاد مندرج در قرارداد نیزتوجهی ویژه داشت البته به این مهم باید توجه داشت که در قرارداد منعقده نمی توانند وظایفی را که قوانین امری برای هر یک از طرفین مقرر داشته را به دیگری تفویض نمایند بلکه همانطور که درمتن مقرره مذکور امده است کلیه مسئولیت ها و تعهدات طرفین پیمان در مورد ایمنی باید صراحتاً در متن قرارداد لحاظ گردد

از جمله نکات مهم که باید مورد توجه کارشناس باشد کلماتی است که از سوی اشخاص مرتبط با موضوع به کار گرفته می شود مثلا ً در همین پرسش شخصی که خود را مدیر عامل شرکت معرفی نموده است کلمه ای به کار گرفته شده که حایز اهمیت است

ایشان درسؤال خود مطرح نموده اند که « لغزنده بودن کف سالن غذاخوری به این علت بوده که پیمانکارمربوطه بعضا ًقبل ازاینکه کارگران محل غذا خوری را ترک کنند نسبت به نظافت کف کارگاه اقدام می نموده است » اگر دقت شود مشاهده می گردد که سؤال کننده از واژه «بعضا ً» (لطفا ً به کلمه بعضا ً توجه گردد) استفاده کرده است بنابراین وقتی که اظهار می گردد که پیمانکار بعضا ًقبل ازاینکه کارگران محل غذا خوری را ترک کنند نسبت به نظافت کف کارگاه اقدام می نموده است ، اینکه این عمل پیمانکار برای اولین بار نبوده است که صورت می گرفته بلکه از قبل نیز انجام می شده قابل استنباط است البته در فرایند بررسی حادثه اینگونه نباید باشد که با شنیدن همین یک کلمه بسنده و اکتفا گردیده و از آن عدم نظارت کارفرما استنباط گردد بلکه این نیز جای بحث و سؤال و کنکاش دارد که این «بعضا ً» نیز به چه وجه و صورتی بوده است

*********************************************************

بدیهی است که هر گونه مطلبی که در آن نظریه کارشناسی ابراز شده باشد نظریه کارشناسی اینجانب می باشد و نظریه دیگرکارشناسان می تواند با نطریه کارشناسی اینجانب متفاوت باشد

غلامرضا بخارایی

کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار

ارزیاب خسارت بیمه ای در رشته مسئولیت مدنی حرفه ای از بیمه مرکزی

آدرس وب سایت http://masouliat.ir/

آدرس وبلاگ http://bokharaei.blog.ir/

آدرس کانال تلگرام https://telegram.me/bokharaey

انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است

************************************************************